Pierwsza zmiana: opłata produktowa już przy wyjściu z fabryki

W Polsce opakowania rozlicza się na miejscu, nie kiedyś. Firma wprowadzająca opakowania płaci opłatę produktową według materiału — dla tworzyw 2,70 zł za kilogram — i składa sprawozdania w BDO. Kto nie udokumentuje odzysku przez uprawniony podmiot, płaci tę samą opłatę jako sankcję. A przepisy się zaostrzają: nowy model ROP przejmuje system od 2026 r., do 2028 r. zastępuje opłatę produktową całkowicie, a opublikowany projekt wprowadza ekomodulację — recyklowalność i udział recyklatu zaczną bezpośrednio kształtować stawki. Dla kupującego opakowania każde dobrze zrobione zgłoszenie w BDO to dziś zniżka na taryfie z 2028 r.

Początek tego łańcucha leży w portach rybackich i zakładach przetwórstwa na Bałtyku. Śledź, szprot i dorsz schodzą z kutra do skrzynki z lodem i ruszają w drogę; w ciągu sezonu przez porty i handel hurtowy przechodzą setki tysięcy sztuk — każda z tym samym obowiązkiem sprawozdawczym.

Druga zmiana: z magazynu do samochodu wywozowego

Kłopoty zaczynają się po użyciu. Polskie zasady selekcji są jednoznaczne: żółte worki i pojemniki przyjmują tylko czysty styropian — skrzynki ze śladami łusek i resztkami wody tam nie trafiają, lądują w odpadach zmieszanych i kończą na składowisku. Firma i tak nie korzysta z gminnego kanału; zostaje jedna droga: uprawniony przewoźnik z kartą przekazania odpadów (KPO) i rozliczeniem w BDO.

Skrzynka waży mało, a zajmuje dużo — dziesięć sztuk to już paleta; wywóz wycenia się od objętości albo od kursu, a nieupakowany samolot styropianu to ledwie 1,2 tony na ciężarówkę, więc koszt na kilogram robi się odczuwalny. Licząc od początku, handlarz płaci za tę samą skrzynkę dwa razy —opłatą produktową przy zakupie nowej, transportem przy pozbyciu się starej — i nie odzyskuje z niej ani złotówki.

Coraz więcej rybaków i zakładów wybiera więc trzecią drogę: oddaje ten odpad hurtowo, w tonach, recyklerowi.

Trzecia zmiana: marża recyklera

U recyklera zarobek rozstrzyga się w jednym kroku: z luźnej piany zrobić gęsty blok. Ten krok wykonuje maszyna do utylizacji pianki EPS. Rozdrobniona skrzynka wchodzi w prasę ślimakową; kompaktor na zimno Apolo zagęszcza do około 50:1, a bloki idą na rynek albo prosto do GREENMAX, skąd wracają jako ramy i listwy. Dla recyklera przyjmującego odpady z portów i hurtu taki kompaktor do styropianu A-C200 to ogniwo, w którym recykling opakowań styropianowych po rybach zaczyna dawać dochód: na wejściu materiał luźny i tani, na wyjściu gęsty i wart pieniędzy, a maszyna GREENMAX pracuje ponad dziesięć lat.

Jako punkt odniesienia: A-C100 z serii Apolo pobiera 10,75 kW, przerabia tonnę skrzynek w około 10 godzin i bez trudu obsługuje 500 sztuk miesięcznie. Skoro skrzynka przychodzi z wodą, komora zagęszczania i ekstruzji są ze stali nierdzewnej podwyższonej klasy — korozja nie ma tu czego jeść. Poza maszyną GREENMAX prowadzi też skup sprasowanego styropianu — od projektu po odbiór bloków, recykling styropianu EPS zostaje w jednych rękach.

Problem zapachu: linia myjąca

Recyklerowi zostaje jeszcze jedna wątpliwość, bardzo praktyczna: zapach. Badania AIMPLAS i Acteco potwierdzają, że przy zagęszczaniu skrzynek po rybach odor się nasila — dlatego w wielu krajach Europy ten odpad niemal nie był recyklowany i wyjeżdżał z UE sprasowany.

Rozwiązaniem jest linia myjąca. Rozdrobniona piana przechodzi przez mycie tarciowe, płukanie i wirowanie; sól i resztki organiczne odchodzą z wodą, a materiał wychodzi czysty i o niskim zapachu, gotowy do regeneracji. Linia myjąca do skrzynek po rybach GREENMAX przeszła już próby fabryczne i weryfikację na miejscu we Włoszech, z konfiguracją gotową do przełożenia na polski odpad.

W poniższym filmie widać tę myjnię podczas prób w zakładzie GREENMAX — proces i efekt w działaniu:

Trzy etapy, trzy rozstrzygnięcia: opłatę wyznacza prawo, transport — objętość, marżę — maszyna. Recykat wraca do nowej skrzynki, zajmuje korzystny szczebel w przyszłej taryfie ekomodulacji, a gdy w 2028 r. wejdą pełne zasady, najkrótszy rachunek będzie u tych, którzy zaczęli wcześniej.

Rybak oszczędza na wywozie, recykler dostaje surowiec, a skrzynka omija składowisko. Taki jest w praktyce recykling opakowań styropianowych po rybach w Polsce.

Masz skrzynki po rybach do przerobu? Napisz do nas na WhatsApp albo mailowo — dobierzemy rozwiązanie:

WhatsApp: +1 (773) 482-3129

E-mail: info@intcorecycling.com